piątek, 27 listopad 2020 17:05

Zakupy jak narkotyk

Napisał

Kompulsywne kupowanie stało się przyczyną cierpienia i szkód w wielu sferach życia. Czy jest ono formą choroby cywilizacyjnej związanej z niepohamowanym dążeniem do konsumpcyjnej przyjemności? Czy też stanowi objaw innego schorzenia bądź zaburzenia?

Zakupoholizm (kompulsywne kupowanie, oniomania, kupnoholizm) jest jednym z uzależnień czynnościowych. Charakteryzuje się obsesyjnym zaabsorbowaniem kupowaniem oraz niezdolnością do powstrzymania się przed kupowaniem niepotrzebnych rzeczy. W konsekwencji prowadzi to do problemów w sferze społecznej i finansowej.

Utrwalony rytuał zachowania

Podobnie jak inne uzależnienia behawioralne, zakupoholizm związany jest z utrwalonym schematem (rytuałem) zachowania. Zrozumienie natrętnego przymusu kupowania bywa jednak utrudnione, ponieważ ciężko interpretować czynność konieczną do codziennego funkcjonowania jako uzależnienie, zwłaszcza gdy jest ona społecznie akceptowana.

Do niedawna nadmierne kupowanie było zarezerwowane dla osób majętnych i wiązało się z luksusem oraz prestiżem społecznym. Na przykład księżna Diana pasjonowała się strojami, a Mary Todd Lincoln (żona prezydenta USA Abrahama Lincolna) posiadała 84 pary rękawiczek. Zainteresowanie zakupoholizmem wzrosło w ostatnich 30- 40 latach. Wraz z rozwojem sklepów internetowych oraz wszechobecnymi reklamami zwiększa się dostępność towarów dla masowego konsumenta. Naraża to jednostki na pokusę zakupów.

Dla wielu ludzi kupowanie nowych ubrań, gadżetów czy kosmetyków stało się codziennością bez względu na wysokość zarobków. Nałóg ten uwarunkowany jest wieloma czynnikami. Wśród nich istotną rolę odgrywają środowiskowe związane z kształtowaniem określonych postaw konsumpcyjnych. Zakupom sprzyjają również zmiany cywilizacyjne i kulturowe, jakie zaszły w ostatnich latach – więcej zarabiamy, stąd więcej wydajemy, istnieje też większa dostępność produktów i usług. Skutki kompulsywnego kupowania są zbliżone do konsekwencji innych uzależnień behawioralnych, takich jak siecioholizm, seksoholizm czy uzależnienie od hazardu.

Konsekwencje zakupoholizmu można rozpatrywać w różnych obszarach, przede wszystkim w sferze emocji, finansów czy relacji z bliskimi. Angażowanie się w zakupy tylko chwilowo jest źródłem pozytywnych emocji – uwalnia od uczucia napięcia i przynosi ulgę. Stan ten jest jednak krótkotrwały. Pomimo że kupujący obwinia się za brak kontroli nad zakupami, powraca do tego.

Następstwem zakupoholizmu są problemy finansowe – zadłużanie się u najbliższych po to, aby mieć pieniądze na własne zachcianki. W skrajnych przypadkach może to doprowadzić do bankructwa. Angażowanie się w zakupy jest w wielu przypadkach źródłem nieporozumień i problemów rodzinnych. Zakupoholicy częściej niż inni ludzie są samotni.

Jednak nie każdy konsument, nawet ten nabywający wiele dóbr, staje się zakupoholikiem. Człowiek ma raczej tendencję do racjonalnego planowania wydatków i razem z bliskimi, rodziną, małżonkiem omawia potrzeby zakupowe oraz ustala budżet domowy. Zazwyczaj tworzy się listę potrzebnych produktów i ogranicza nieprzemyślane decyzje nabywcze. Oniomania pojawia się wówczas, gdy jednostka nie potrafi kontrolować ilości kupowanych dóbr i odczuwa nieodpartą pokusę ciągłego robienia zakupów, które stają się metodą radzenia sobie ze stresem.

Łukasz Buksa OFM

franciszkanin, doktorant UPJPII, rekolekcjonista, pomysłodawca akcji: „Obudź się! możesz Więcej”


Drodzy Czytelnicy,

okladka E099 1120

wspierajmy się nawzajem w tym trudnym czasie! Temat nowego numeru „Miesięcznika Egzorcysta to Śmierć - brama do życia. Zakupów możesz dokonać w naszej księgarni internetowej MONUMEN.PL

Polecamy

  • najnowszy numer „Miesięcznika Egzorcysta”, również w wersji cyfrowej.
  • prenumeratę „Miesięcznika Egzorcysta” w wersji papierowej lub cyfrowej
  • duży wybór książek oraz archiwalne numery miesięcznika, także w wersji cyfrowej oraz
  • dewocjonalia.

Nie musisz wychodzić z domu. „Miesięcznik Egzorcysta” i książki prześlemy na Twój adres.

Bądźmy razem

Zespół „Miesięcznika Egzorcysta”

Nasze książki

Wszystkie numery

Piszą dla nas

  • specjalizuje się w duchowości karmelitańskiej, szczególnie w dziełach św. Teresy od Jezusa jako współtłumacz i komentator poprzez konferencje, rekolekcje i wykłady.

  •  

    teolog, tomista i znawca duchowości dominikańskiej, filozof, tłumacz, pisarz i publicysta

  •  Arcybiskup Filadelfii, pochodzi z plemienia Potawatomi, jest drugim w historii USA rdzennym Amerykaninem, który otrzymał sakrę biskupią.

Już 67 pozycji

UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii.

Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to. Czytaj więcej…

Zrozumiałem