czwartek, 12 marzec 2015 06:05

Cześć dla zmarłych

Napisał

 

Cześć okazywana zmarłym powszechnie traktowana jest jako przedłużenie i dopełnienie czci przodków. Wszelkie przejawy lekceważenia zmarłych i próby wtargnięcia poza zasłonę śmierci są w wielu religiach traktowane jako czyn wysoce haniebny i niesprawiedliwy. Zwracały na to uwagę już najstarsze regulacje prawne, które nakładały obowiązek grzebania zmarłych oraz szacunku dla ich szczątków i miejsc pochówku, a także gwarantowały nienaruszalność cmentarzy.

 

Cześć dla zmarłych, określana także jako nekrolatria, jest jedną z najstarszych form religijności. Archeolodzy i paleoantropolodzy, badający początki człowieka na ziemi, znajdują jej ślady w wykopaliskach z paleolitu środkowego, a więc z czasów, kiedy żył człowiek neandertalski, czyli sprzed ponad 40 tysięcy lat przed Chrystusem. Zachowane miejsca pochówku wskazują na stosowanie ceremoniału, który świadczy o jakiejś formie wiary człowieka pierwotnego w życie pozagrobowe. W każdej kulturze grzebanie zmarłych, niezależnie od formy, jaką przybierało, zawsze traktowane było jako wyraz szacunku i czci dla nich. Zachowywano wielki respekt wobec majestatu śmierci, starając się w niczym nie naruszyć spokoju dusz osób umarłych. Nierzadko towarzyszył temu lęk przed zemstą zmarłych w przypadku niepokojenia ich po śmierci. Mogło się to dokonywać przez wywoływanie ich dusz w ramach różnych obrzędów magicznych, zwanych nekromancją, albo przez bezczeszczenie zwłok lub miejsc pochówku.

 

Zmarli przedmiotem rozrywki?

 

Można powiedzieć, że cześć dla zmarłych jest jednym z istotnych przejawów kultury. Natomiast czynienie ze śmierci i zmarłych przedmiotu rozrywki, a – co gorsza – profanacja ich ciał lub szczątków, a także nagrobków i cmentarzy, jak również społeczne przyzwolenie na tego rodzaju zachowania, uważane jest powszechnie za przejaw degeneracji samego człowieczeństwa oraz erozję więzi społecznych. Jeśli nie szanuje się umarłych, to tym bardziej nie będzie szanować się żywych. Lekceważenie majestatu śmierci oznacza bowiem pogardę dla życia, którego ostatnim i najważniejszym akordem jest śmierć. Wiele miejsca poświęca czci zmarłych literatura – i to już od starożytności – czego przykładem może być  „Antygona” Sofoklesa. Także malarstwo, rzeźba oraz muzyka znajdują cenne inspiracje w kulcie zmarłych. Z zakresu tej ostatniej wystarczy wspomnieć takie arcydzieła, jak msze „Requiem” Hectora Berlioza, Wolfganga Amadeusza Mozarta, Johanna Michaela Haydna czy Giuseppe Verdiego.

 

Wewnętrzny wymiar kultu zmarłych

 

Kult zmarłych, jako istotny przejaw kultury, ma wymiar wewnętrzny i zewnętrzny. Wewnętrznym wymiarem czci dla zmarłych jest wdzięczna pamięć o nich i troska o ich dobre imię. Mówienie zatem złych rzeczy zmarłych, nawet jeśli są prawdziwe, z uwagi na to, że nie mogą oni sami się wytłumaczyć, traktowane jest jako ciężka niesprawiedliwość i brak dobrego wychowania. Chrześcijańska moralność traktuje tego rodzaju zachowania jako grzech. Dla ludzi wierzących wewnętrzna – duchowa – cześć dla zmarłych wyraża się przede wszystkim w modlitwie o Boże miłosierdzie i radość życia wiecznego dla nich, jak również w specyficznej duchowej jedności z nimi.

Ostatnio zmieniany poniedziałek, 07 wrzesień 2015 10:22
ks. prof. Marek Chmielewski

doktor habilitowany, teolog, kierownik Katedry Duchowosci Katolickiej KUL 

Najnowsze od ks. prof. Marek Chmielewski


Drodzy Czytelnicy,

wspierajmy się nawzajem w tym trudnym czasie! Temat nowego numeru „Miesięcznika Egzorcysta to Uzależnieni od smartfonów. Zakupów możesz dokonać w naszej księgarni internetowej MONUMEN.PL

Polecamy

  • najnowszy numer „Miesięcznika Egzorcysta”, również w wersji cyfrowej.
  • prenumeratę „Miesięcznika Egzorcysta” w wersji papierowej lub cyfrowej
  • duży wybór książek oraz archiwalne numery miesięcznika, także w wersji cyfrowej oraz
  • dewocjonalia.

Nie musisz wychodzić z domu. „Miesięcznik Egzorcysta” i książki prześlemy na Twój adres.

Bądźmy razem

Zespół „Miesięcznika Egzorcysta”

Nasze książki

Wszystkie numery

Piszą dla nas

Już 67 pozycji

UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii.

Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to. Czytaj więcej…

Zrozumiałem

Drodzy Czytelnicy,

wspierajmy się nawzajem w tym trudnym czasie! Temat nowego numeru „Miesięcznika Egzorcysta to Uzależnieni od smartfonów. Zakupów możesz dokonać w naszej księgarni internetowej MONUMEN.PL

Polecamy

  • najnowszy numer „Miesięcznika Egzorcysta”, również w wersji cyfrowej.
  • prenumeratę „Miesięcznika Egzorcysta” w wersji papierowej lub cyfrowej
  • duży wybór książek oraz archiwalne numery miesięcznika, także w wersji cyfrowej oraz
  • dewocjonalia.

Nie musisz wychodzić z domu. „Miesięcznik Egzorcysta” i książki prześlemy na Twój adres.

Bądźmy razem

Zespół „Miesięcznika Egzorcysta”