środa, 05 listopad 2014 18:33

Depresja. Życie bez światła Wyróżniony

Napisał

 

Każdego roku przybywa osób cierpiących na depresję. Według Światowej Organizacji Zdrowia w ostatnich kilku latach stała się ona chorobą cywilizacyjną i dotyka

na całym świecie ok. 450 milionów osób, przy czym większość z nich to mieszkańcy krajów rozwijających się.

 

Istotne wydaje się rozróżnienie depresji endogennej od egzogennej. Depresja endogenna (uszkodzenia widoczne za pomocą metod obrazowania mózgu) powinna być poddawana leczeniu farmakologicznemu z ewentualnym wsparciem terapeutycznym. Najczęstszą postacią depresji jest jednak depresja egzogenna, która wiąże się z czynnikami pozaorganicznymi.

Objawy

Zgodnie z klasyfikacją zaburzeń DSMV (2013) depresja charakteryzuje się następującymi cechami:

a) co najmniej pięć spośród niżej wymienionych objawów występuje niemal codziennie przez okres dwóch tygodni, zmieniając dotychczasowe funkcjonowanie człowieka: obniżony nastrój; istotnie zmniejszone zainteresowanie lub brak przyjemności we wszystkich lub prawie wszystkich codziennych działaniach; znaczny spadek wagi pomimo braku diety lub przyrost wagi oraz wzrost lub spadek apetytu; bezsenność lub nadmierna senność; pobudzenie psychomotoryczne lub zahamowanie psychoruchowe (obserwowane przez innych, a nie tylko subiektywna nerwowość lub spowolnienie); zmęczenie lub brak energii; poczucie braku własnej wartości lub nadmiernej, często nieadekwatnej winy; zmniejszona zdolność myślenia lub koncentracji uwagi; niezdecydowanie; powracające myśli o śmierci (nie tylko lęk przed śmiercią); powracające myśli samobójcze bez określonego planu albo próba samobójcza lub konkretny plan popełnienia samobójstwa;

b) skutkiem objawów jest klinicznie istotny dystres (przedłużający się stres) lub zaburzenie w obszarach funkcjonowania: społecznym, zawodowym bądź w innych ważnych;

c) objawy nie są spowodowane działaniem substancji chemicznych (leki, narkotyki) ani ogólnym stanem zdrowia (np. nadczynność tarczycy).

Depresja ma bardzo szerokie spektrum, dlatego trudno jest ustalić jej poziom i rodzaj. Ważne są poszczególne objawy, jak również obserwacja osoby dotkniętej tą chorobą. Konieczna jest szybka reakcja środowiska na występowanie określonych symptomów. W praktyce wyróżnia się dwa podtypy depresji: ciężki oraz lekki. Depresja lekka charakteryzuje się jedynie zmianami nastroju, natomiast ciężka – częstymi myślami samobójczymi oraz niechęcią do własnego życia.W klasyfikacjach diagnostycznych (DSM, ICD) brak często towarzyszącego depresji elementu, jakim jest lęk. Zarówno Emil Kraepelin, jak i Eugen Bleuler zwracali uwagę na istotne znaczenie lęku w obrazie depresji. Z różnych badań wynika, że średnio 70% osób cierpiących na depresję doświadcza stanów lękowych. W psychoterapii u osób z depresją najczęściej ujawnia się lęk przed życiem, a także przyszłością. Zdaniem Antoniego Kępińskiego, wybitnego polskiego psychiatry, człowiek pociesza się, że jutro będzie inaczej. W poczuciu zmienności tkwi zawsze nadzieja lepszego. Poczucie to broni człowieka przed beznadziejnością nawet w tych sytuacjach, które, obiektywnie biorąc, są beznadziejne. Tylko nad światem depresji napis jest identyczny jak ten, który Dante postawił nad bramami piekła: „Porzućcie wszelkie nadzieje”. W depresji nie ma już przyszłości, panuje w niej wieczność ciemnej teraźniejszościi równie ciemnej przeszłości. Człowiek będący w depresji nie dostrzega sensu życia ani potrzeby realizowania dobra. Jego hierarchia wartości legła w gruzach i nie widzi on potrzeby jej odbudowywania, z góry zakładając porażkę. Często popełnia błędy poznawcze związane z interpretacją otaczającej go rzeczywistości. Im dłużej funkcjonuje w negatywnym świecie myśli, tym bardziej zaczyna w niego wierzyć i zgadzać się z takim obrazem całości. Trzeba przyznać, że depresja – jako jedno z niewielu zaburzeń – ma pewnego rodzaju spójność logiczną, którą trudno jest przekształcić, eliminując błędne schematy. Istotnym przedmiotem dyskusji, nie tylko na gruncie naukowym, jest etiologia depresji endogennej. Część uczonych wskazuje wpływ czynników biologicznych. Trzeba jednak zwrócić uwagę, że przy występowaniu tego rodzaju zależności należy stosować prawo psychosomatyki. Głosi ono, iż w przypadku depresji każdej zmianie w gospodarce hormonalnej towarzyszy zmiana w systemie emocjonalnopoznawczym, ale także odwrotnie.  

Niewolnik pesymizmu

W psychologii mówi się o „duszy” oraz o „chorobach duszy” jedynie w podejściu holistycznym. Zgodnie z tym stanowiskiem Viktor Emil Frankl wskazywał, że poczucie sensu życia jest zjawiskiem duchowym. Powtarza to jego uczeń Kazimierz Popielski, który udowadnia empirycznie złożoność struktury wewnętrznej człowieka, jak również obszarów niepasujących do praw biologicznych czy prawidłowości psychologicznych. W tym ujęciu pojawia się miejsce dla trzeciego fundamentu konstrukcji człowieka – „duszy”. Reasumując, jak nie nazwałoby się tego elementu, naukowo da się udowodnić istnienie przestrzeni w człowieku, która często jest pomijana lub generalizowana w redukcjonistycznym podejściu nauki. Na istotną rolę tej sfery funkcjonowania człowieka wskazuje również wybitny współczesny psychoterapeuta Irvin Yalom, który dostrzega w terapii powagę tematów związanych z poczuciem sensu życia, jak również znaczenie kwestii religijnych. Depresja dotyka wszystkich sfer funkcjonowania człowieka, czyniąc go niewolnikiem pesymizmu –  ezradnym i pozbawionym wyższych uczuć. Osoba przestaje wówczas analizować i interpretować rzeczywistość w sposób ciągły, a jedynie poddaje się myślom, które są znacznie silniejsze niż to, co mówią inni. Jej własny głos utożsamia się z głosempesymizmu i bezsensu. Depresja jest stanem dialogu wewnętrznego, z którego zawsze wynika negatywny obraz siebie, a tym samym całego świata.

Ostatnio zmieniany poniedziałek, 07 wrzesień 2015 10:26
dr Piotr Mamcarz

psycholog, psychoterapeuta, wykładowca KUL

Skomentuj

Upewnij się, że pola oznaczone wymagane gwiazdką (*) zostały wypełnione. Kod HTML nie jest dozwolony.


Nasze książki

Wszystkie numery

Piszą dla nas

  • Dr Hunter Baker profesor nauk politycznych na Union University w Jackson (Tennessee, USA).

    Autor głośnej książki „The End of Secularism” (2009). Laureat (2011) prestiżowej nagrody Michael Novak Award przyznawanej przez Acton Institute. 

  • Fizyk, pracował naukowo w Instytucie Maxa Plancka w Niemczech oraz instytucie badawczym SINTEF w Norwegii. Interesuje się metodologią i filozofią nauki oraz relacją między wiarą a nauką. Wydawca "Miesięcznika Egzorcysta", prezes Zarządu wydawnictwa Monumen.

Już 55 pozycji

UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii.

Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to. Czytaj więcej…

Zrozumiałem

Powered by JS Network Solutions