wtorek, 03 grudzień 2019 08:31

Madonna i magnificat

Napisał

Aż osiem tond (czyli obrazów w kształcie koła) przedstawiających Madonnę z Dzieciątkiem jest z całą pewnością przypisywanych Sandro Botticellemu. Jednym z najpiękniejszych jest Madonna del Magnificat, obraz mający kilka wersji i kopii. To dzieło, namalowane w latach 1480-1482, jest przykładem wczesnego, a zarazem bardzo dojrzałego malarstwa.

Obraz – chociaż powszechnie znany i często wzmiankowany w literaturze przedmiotu – wciąż zawiera pewne tajemnice i jego treść nie do końca jest zrozumiała. Sandro Botticelli, jeden z najwybitniejszych malarzy florenckiego renesansu, potrafił w swym dziele zawrzeć nie tylko kunszt malarski, ale także głębokie treści teologiczne.

Anioły i młodzieńcy

W kolistym obrazie, na tle przepięknego krajobrazu, tronuje Maryja z Dzieciątkiem na kolanach. Naprzeciwko niej widzimy trzech młodzieńców, dwóch podtrzymuje księgę i kałamarz, zaś trzeci – stojący za nimi – otacza ich ramionami, jak gdyby oddając ich w opiekę Bożej Rodzicielce i jej Synowi. Za plecami obu grup stoją dwaj aniołowie unoszący koronę nad głową Maryi.

Pomimo tego, że na małej przestrzeni zgromadzono dużą liczbę postaci, całość kompozycji nie sprawia wrażenia zatłoczonej. Geniusz Botticellego potrafił poprzez paletę barwną, świetnie wypracowane skróty perspektywiczne, a także doskonale namalowany pejzaż w tle wywołać wrażenie dużej przestrzeni.

Strój Marii, czyli czerwona suknia i granatowy płaszcz (oba lamowane złotem), i wykwintna fryzura wprowadzają nas w świat dworskiego życia. Podobnie jest z postaciami aniołów i młodzieńców. Nic zatem dziwnego, że w tekstach omawiających to arcydzieło bardzo często łączy się je z domem Medyceuszy. Często stawia się tezę, że mamy do czynienia z pracą zleconą przez Piera de Medici. Bożej Rodzicielce swej twarzy miałaby użyczyć Lukrecja Tornabuoni, żona patriarchy rodu. Towarzyszą jej dzieci. Młody człowiek, odziany w niebieską szatę, podający Madonnie kałamarz jest – wedle tych przypuszczeń – nikim innym jak Wawrzyńcem Wspaniałym (Lorenzo il Magnifico). Towarzyszy mu, ubrany w żółty kaftan, jego brat Giuliano. Anioły unoszące w górze koronę Matki Bożej to siostry słynnych braci – Bianka i Nannina. Zaś postacią mającą być pierwowzorem Jezusa, jest córka Wawrzyńca, która imię otrzymała po babce.

Nie byłby to pierwszy raz, gdy malarze, działający na zlecenie Medyceuszy, uwieczniali członków tego rodu, ukazując sceny z historii biblijnej. Przykładem jest pochód trzech króli, ukazany we wspaniałym fresku Gozzolego w kaplicy, w Palazzo Ricardi-Medici we Florencji.

Juliusz Gałkowski

historyk sztuki, publicysta, bloger

Skomentuj

Upewnij się, że pola oznaczone wymagane gwiazdką (*) zostały wypełnione. Kod HTML nie jest dozwolony.


Nasze książki

Wszystkie numery

Piszą dla nas

Już 59 pozycji

UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii.

Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to. Czytaj więcej…

Zrozumiałem

Powered by JS Network Solutions