wtorek, 03 październik 2017 20:22

Jan Paweł II wobec protestantów i protestantyzmu

Napisał

Kiedy Hiszpanie i Portugalczycy zaczęli przekraczać morza i oceany, ruszając na podbój świata, Niemcy zdecydowali się na dokonanie zmiany w duchowo-religijnej topografii Europy. Wystąpienie Marcina Lutra nie było jednak wydarzeniem nagłym. Dojrzewało przez dziesięciolecia.

Główny motyw kontestacji Kościoła katolickiego stanowiła druzgocąca krytyka tzw. odpustów. W rzeczywistości protest wobec nadużyć związanych z kupczeniem odpustami oraz handlem relikwiami (często przedmiotami niemającymi nic wspólnego z życiem świętych czy nawet postaci biblijnych) miał bardziej złożoną genezę. Teologowie i historycy Kościoła mówią wyraźnie: protestanci popełnili błąd, rozrywając jedność Kościoła, ale u źródeł ich błędu legła wina Kościoła, jego wiernych, którzy zaczęli mieszać świat fikcji i wyobraźni ze światem realnym.

W 1529 r. zwolennicy reformacji kościelnej według wizji Marcina Lutra wystąpili z uroczystym protestem przeciw uchwałom sejmu w Spirze (południowo-zachodnie Niemcy). W czasie obrad postanowiono bowiem ograniczyć szerzenie się luteranizmu i reformacji. Fakt ten przyczynił się do nazwania ich protestantami, a całego ruchu protestantyzmem.

Po trwających wojnach religijnych, w których stronami byli katolicy oraz protestanci, w 1555 r. zawarty został pokój w Augsburgu. Na jego mocy nastąpił rozwój protestantyzmu w księstwach niemieckich. Ich władcy sprzyjali powstawaniu nowych struktur i form życia religijnego. Dzięki temu nastąpiła decentralizacja władzy we wspólnotach protestanckich. W konsekwencji nastąpiło rozdrobnienie całego ruchu protestanckiego.

Zasady protestantyzmu

Protestanci nie zanegowali całej doktryny katolicyzmu. Wystąpili przeciw niektórym zasadom wiary katolickiej, ale równocześnie ówczesnym formom organizacyjnym Kościoła. Gorzkim owocem tych działań było utworzenie nowych struktur eklezjalnych niezależnych od papiestwa. Podstawowe założenia doktrynalne protestantyzmu wyrażone są w czterech zasadach (sola principia):

1. sola Scriptura („jedynie Pismo Święte”) – jedynym autorytetem w sprawach wiary i moralności oraz pragmatyki życia jest Biblia; Tradycja (pisana przez wielkie „T”), odgrywająca w Kościele katolickim istotną rolę jako – razem z Pismem Świętym –depozyt słowa Bożego, nie ma w protestantyzmie znaczenia;

2. sola gratia („jedynie łaska”) – człowiek może być zbawiony tylko i wyłącznie dzięki łasce Bożej, a nie na skutek swoich uczynków;

3. sola fide („jedynie wiara”) – zasada zbieżna z poprzednią, mówiąca, iż tylko przez wiarę człowiek może dostąpić usprawiedliwienia, czyli zbawienia;

4. solus Christus („jedynie Chrystus”) – jedynym pośrednikiem między człowiekiem a Bogiem jest Jezus Chrystus, stąd kult oddawany Maryi i świętym oraz ich pośrednictwo nie ma jakiegokolwiek znaczenia.

Warto podkreślić, że o sukcesie powstałego protestantyzmu zadecydowała w dużej mierze władza świecka. Bez jej zaangażowania nie byłoby mowy o jakimkolwiek oddziaływaniu byłego mnicha augustianina, doktora Marcina Lutra, na życie społeczne i kulturowe.

Ostatnio zmieniany środa, 04 październik 2017 12:11
Prof. dr hab. Eugeniusz Sakowicz

teolog, religioznawca, wykładowca UKSW, konsultor Rady do Spraw Dialogu Religijnego Konferencji Episkopatu Polski

Najnowsze od Prof. dr hab. Eugeniusz Sakowicz

Skomentuj

Upewnij się, że pola oznaczone wymagane gwiazdką (*) zostały wypełnione. Kod HTML nie jest dozwolony.


Nasze książki

Nowość!

Wszystkie numery

Piszą dla nas

Już 36 pozycji


Powered by JS Network Solutions