piątek, 08 wrzesień 2017 20:33

Zjawiska paramistyczne w życiu duchowym

Napisał

Modne współcześnie słowo „mistyka” najczęściej bywa kojarzone ze zjawiskami nadzwyczajnymi, jakie występowały np. w życiu św. Ojca Pio. Tymczasem istotą chrześcijańskiej mistyki jest bezpośrednie doświadczenie zjednoczenia z Bogiem, jakie dokonuje się w głębi duszy człowieka.

Niezależnie od tego, jaki jest stan duchowy chrześcijanina, w jego życiu mogą występować różne zjawiska nadzwyczajne, których naturę, przebieg i celowość trudno uchwycić. Choć mogą one czasem być dość spektakularne i wzbudzać sensację, to jednak nie są zbyt częste. Zależnie od sytuacji ich przyczyną może być psychika człowieka albo ingerencja szatana, który udaje działanie Boże. Dlatego częściej pojawiają się one u osób zniewolonych w czasie sprawowania nad nimi egzorcyzmów. Oczywiście, mogą one być także efektem uświęcającego działania łaski Bożej.

Ponieważ te zjawiska nie są konieczne do uświęcenia człowieka, a czasem nawet stanowią ku temu poważną przeszkodę, a ponadto mają różną przyczynę, dlatego określa się je jako nadzwyczajne lub paramistyczne. Stanowią one bardziej przedmiot zainteresowania nauk humanistycznych (np. parapsychologii, antropologii), aniżeli teologii duchowości czy teologii mistyki (mistologii).

Zjawiska paramistyczne dzieli się na dwa rodzaje – porządku poznawczo-psychicznego i porządku cielesnego. O ile pierwsze dokonują się w człowieku i są raczej mało widoczne dla otoczenia, o tyle drugie bywają dość spektakularne.

Zjawiska nadzwyczajne porządku poznawczo-psychicznego

Chodzi tu o takie fenomeny, które mają bezpośredni związek z nabywaniem wiedzy o sprawach duchowych lub wiedzy ogólnej i przez to angażują sferę psychiczną człowieka. Należą do nich: widzenia i wizje, słowa wewnętrzne, ksenoglosja oraz glosolalia, kardiognoza i hierognoza, prekognicja. Widzenie to postrzeganie przedmiotów w ich kształtach i barwach. Zjawisko to, często opisywane w Piśmie Świętym (np. Sdz 6, 12; Am 9, 1; Dz 7, 56; Ap 7, 1), dotyczy różnych postaci i figur pojawiających się na zewnątrz tego, kto je widzi za pomocą zmysłu wzroku, albo w jego wyobraźni, a więc także wtedy, gdy ma zamknięte oczy. Natomiast wizje polegają na poznawaniu jakiejś treści na sposób intuicyjny, jakby bezpośrednio wlany do intelektu, a zatem niekonieczne przy pomocy obrazów czy figur (por. Ez 8, 4; 47, 1–6). Jedne i drugie często mają miejsce w przekazie proroczym.

Razem z nimi nierzadko występują tzw. słowa wewnętrzne. Człowiek może je odbierać zmysłem słuchu, gdy pochodzą z zewnątrz, z jakiegoś niewidzialnego źródła, albo słyszeć w swojej wyobraźni, podobnie jak słyszy się głosy we śnie. Tego rodzaju zjawiska także są często wzmiankowane w Piśmie Świętym (np. Dz 9, 5–6; Ap 1, 10).

Ksenoglosja miała miejsce podczas Zesłania Ducha Świętego (por. Dz 2, 4). Polega na mówieniu lub rozumieniu obcego języka, którego człowiek nigdy się nie uczył, a nawet nie ma o nim pojęcia. O tym darze wspomina również św. Paweł (por. 1 Kor 12, 10. 30). Natomiast glosolalia polega na wydawaniu pojedynczych dźwięków czy okrzyków wyrażających stany modlitewnego uniesienia (por. Lb 11, 25–27).

Kardiognoza to dar rozpoznawania u innych stanów wewnętrznych (por. J 1, 45–48) w bezpośrednim kontakcie, bez jakiejkolwiek uprzedniego namysłu. Na ogół dotyczy spraw istotnych z duchowego punktu widzenia.

Podobnym do poprzedniego zjawiskiem jest hierognoza. Polega ona na mimowolnym rozpoznawaniu osób, rzeczy, miejsc poświęconych Bogu czy nieistniejących już cmentarzy, zwłaszcza wtedy, gdy na to nie wskazują żadne zewnętrzne oznaki (por. Wj 3, 5; 1 Sm 16, 12–13).

Prekognicja polega na uprzedniej, niezależnie od własnej inteligencji lub starań, znajomości wydarzeń przyszłych bądź aktualnie się dokonujących, ale w odległym miejscu. Najczęściej wiąże się z darem prorokowania.

Są też inne zjawiska nadzwyczajne porządku poznawczo-psychicznego. Jednym z nich jest choćby wiedza wlana, czyli nabycie pogłębionej znajomości lub umiejętności bez procesu uczenia się. W hagiografii jej skutkiem jest często nabycie sztuki czytania i pisania.

Ostatnio zmieniany niedziela, 10 wrzesień 2017 20:13
ks. prof. Marek Chmielewski

doktor habilitowany, teolog, kierownik Katedry Duchowosci Katolickiej KUL 

Skomentuj

Upewnij się, że pola oznaczone wymagane gwiazdką (*) zostały wypełnione. Kod HTML nie jest dozwolony.


Nasze książki

Nowość!

Wszystkie numery

Piszą dla nas

Już 36 pozycji


Powered by JS Network Solutions