niedziela, 08 maj 2016 14:23

Malarz wiedźm, zbójców i filozofów

Napisał

Wielu artystów łączy talent z pewną zdumiewającą pasją, wewnętrznym żarem, który każe im nieustannie konfrontować się ze światem. Bywa, że ta intelektualno-duchowa agresja przemienia się w fizyczną albo popycha do działalności politycznej lub publicystycznej.

Nie należy upraszczać sobie świata poprzez twierdzenie, że ta agresja, nadpobudliwość czy zaangażowanie polityczne są kompensacją braku talentów. Cellini, Caravaggio czy Buonarotti byli cholerykami niecofającymi się przed przemocą. Istnieli też tacy, co zdecydowanie sprzeciwiali się systemom lub elitom politycznym. Bezkompromisowość poglądów łączyła się w ich duszach z artystycznym zacięciem. Jednym z takich artystów był Salvator Rosa, wybitny malarz południowowłoskiego baroku.

Spoza swych czasów

Trudno powiedzieć, co właściwie najbardziej fascynuje w malarstwie Rosy. Na pozór jest ono uładzone i spokojne, jednakże nieco dłuższy kontakt wzrokowy z jego dziełami wzbudza u widza spory niepokój, ewentualnie pobudzenie. Nic dziwnego, że obecnie dostrzega się w nim prekursora romantycznego buntu. Energia widoczna w namalowanych przez Rosa obrazach znajdowała odzwierciedlenie w całej jego egzystencji. Autor brutalnych satyr przez całe życie miał wrogów. Jednym z najpotężniejszych, a zarazem najbardziej sławnych był Gian Lorenzo Bernini, który nie darował Salvatorowi jego prześmiewczych tekstów. Malarz miał również wybitny talent aktorski i – zgodnie ze swoim wrednym charakterem – realizował go jako komediant i złośliwy parodysta. To wszystko znaczyło niewiele wobec faktu, że Rosa to jeden z najwybitniejszych malarzy swej epoki, który wyraźnie poza nią wykraczał. Cale malarstwo neapolitańczyka doskonale obrazuje, czym jest pojęcie „wyprzedzający swoje czasy”. W jednym z autoportretów Rosa namalował się z małpą na ramionach – to doskonale ukazuje, kim był.

Juliusz Gałkowski

historyk sztuki, publicysta, bloger

Skomentuj

Upewnij się, że pola oznaczone wymagane gwiazdką (*) zostały wypełnione. Kod HTML nie jest dozwolony.


Nasze książki

Wszystkie numery

Piszą dla nas

  • Medioznawca, religiolog, wykładowca Wyższej Szkoły Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu. Autorka m.in. książek „Quo vadis Nowa Ero? New Age w Polsce” (1999), „Cuda na sprzedaż. Oblicza polskiej transformacji” (2008).

  • doktor teologii, wieloletnia misjonarka w Libii, archiwistka Zgromadzenia Franciszkanek Misjonarek Maryi

  • Przyszły biblista z zamiłowaniem do Prawa Kanonicznego i Liturgii. Uwielbia książki, fotografowanie i góry. 

Już 46 pozycji

UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii.

Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to. Czytaj więcej…

Zrozumiałem

Powered by JS Network Solutions